2006-2007 EGITIM-ÖGRETIM YILI HAYIRLI OLSUN

Bugün 18 Eylül 2006 tarihi itibariyle; tüm okullarimizda egitim-ögretim süreci ögrencilerin de aktif katilimi ile resmen basladi. Bu vesile ile tüm ögrencilerimizin, egitim camiasinin ve anne-babalarin yeni egitim-ögretim yilini içtenlikle kutluyor ve basarili bir yil geçirmelerini temenni ediyoruz. Bu gün okula ilk defa adim atacak çocuklarimiz, 6.sinifa geçerek yeni bir üniforma ile okul hayatina devam edecek ögrencilerimiz ve gençliginde bir göstergesi olarak ortaögretime baslayacak olan tüm ögrencilerimiz için farkli bir an ve baslangiçtir . Tüm bu bireylerin hayatlarinin bu anindaki en önemli yasantilari uyum ve kabul konularinda yasanacaktir. Milli Egitim Bakanligi’ninda bu yil ilk defa uyguladigi okula yeni baslayan çocuklarimizin okula uyum ve ailelerine egitim destegi çalismalari da konunun ne kadar önemli olduguna açik bir vurgudur.
Ayrica ara siniflardaki ögrenciler için de okullarin egitim-ögretim sürecine baslamalari özel bir heyecan ve özlem konusudur. Bu ayni zamanda tüm toplumsal hayatta baslatilacak büyük bir hareketin de baslangicidir. Artik tüm yasantimiz ve toplumsal düzenlemeler adeta okullarin varligina entegre olmus durumdadir.
Yeni egitim anlayisi da beraberinde getirdigi degisimlerin yaninda artik dinamik ve gelismeye açik egitim ortamlari ve egitimciler gerektirmektedir. Bu beklentininde karsilanmasi oraninda uyum, basari, mesleki tatmin ve mutluluk sürece renk katacaktir.
Okul ve kuralli bir ortamla ilk karsilasacak çocuklarimiz için okul fobisi yada ayrilik kaygisi konusunun ele alinmasina önemli ihtiyaç hissedilmektedir.
Çocuklardaki okuldan asiri korku ; kaynagini genellikle aileden almaktadir. Çocuk aile içindeki düzenini, özellikle annesini kaybetme korkusu içine girer. Bu korku çocukta bilinç düzeyine gelmez ve çocuk bu korkuyu okula yansitir.
Okul fobisinin temel belirtisi; çocugunun okuldan korkmasi ve okula gitmek istememesidir. Korku tüm okula karsi olabilecegi gibi herhangi bir çocuga yada ögretmene, herhangi bir derse karsi olabilir. Bazi çocuklar anne-babalarindan kendini sadece okula kadar birakmalarini ister. Anne-baba çogu zaman bu durum karsisinda çocugu okula göndermeyi basaramazlar. Bazi çocuklarda hiç okula gitmek istemez evde kalmak ister.
Genel olarak okul fobisi olan çocuklar; kendine güveni olmayan, kendi kendine bir is yapamayan, anne-babaya bagimli çocukladir. Özellikle ilkögretim okulu birinci siniftan okula baslarken anneden ayrilma güçlügü gösterirler. Hemen hemen bütün okul fobisi olan çocuklar aile bireyleri disindaki yabanci kisilerle sosyal iliski kurmakta güçlük gösterirler ve utangaçtirlar. Daha asiri hallerde bu çocuklar evden disari çikmaktan kaçarlar ve devamli üzüntülü görünürler.
Çocukta okul fobisi bazen de bedensel yakinmalar seklinde görülür. Mide bulantisi, kusma, uyku bozukluklari ve bas agrilarindan en sik olarakta karin agrilarindan yakinmalar görülür. Temelde psikolojik nedenlere bagli bedensel yakinmalar o derece kuvvetli ortaya çikar ki çocuk artik okul korkusundan yakinmaz. Bu durumda anne-baba çocugunu okula göndermez, doktora basvurur böylece ilk asamada okul fobisi ile çocuk doktoru ilgilenir. Bu muayeneler sonucunda bedensel bozuklugun olmadigi ortaya çinca çocuk tekrar okula gönderilir. Bu durumda çocuk dogrudan okul korkusunu gösterir ayni zamanda anne-babaya karsi saldirgan ithamlar baslar.
Okul fobisi olan çocuklarda bedensel sikayetler genel olarak sabahlari okula gitmeden önce baslar yada Pazar aksamlari görülür. Çocugun evde kalmasina izin verildigi yada tatil günlerinde bu tür sikayetler ortadan kalkar.
Okul fobisi ile okuldan kaçma birbiriyle karistirilmamalidir. Okul fobisi olan çocuklar okuldan korkarlar, bu korkularini bedensel yakinmalarla maskelemeyle çalisirlar. Asiri duygusallik gösterirler. Disiplin sorunlari yoktur. Zeka seviyeleri genelde normal ve normalin üstündedir. Ögrenme ve basari durumu yüksektir. Çocugun okula gitmemesinden anne ve babanin haberi vardir. Oysa okuldan kaçan çocuklarda korku yoktur, bedensel yakinmalar çok seyrektir. Disiplin sorunu çok fazladir. Çocukta saldirgan davranislar ve umursamazlik görülür. Bazen okul fobisi ile okul korkusunu birbirinden ayirmak güç olabilir. Çünkü asiri okul fobisi sonunda çocuk okulda basarisiz olabilir.
Okul fobisinin ortaya çikisinda aile içi iliskiler de önemli rol oynar. Özellikle anne ile çocugun iliskisi üzerinde durmak gerekir. Ailede bir ölüm ya da agir hastalik görülürse annenin çocugu ile olan duygusal iliskisi artar ve asiri koruyucu davranislar içine girebilir.Bu tür çocuklarda anneden ayrilma korkusu vardir,bagimsiz hareket etmede ve kendine yetmede zorluk çekerler. Bunlar çocukta bedensel sikayetler seklinde ortaya çikar, aile çocugun bedensel sikayetleri nedeniyle hasta olabilecegini ve okula gidemeyecegini kabul eder.
Bu nedenle çocugun okuldan uzun süre uzaklastirilmasi sosyal iliskilerini olumsuz yönde etkilemektedir. Çocukta suçluluk duygusu gelisir. Asiri duyarli olan çocugun okula uyumu zorlasir. Okul fobisi olan çocuk okula gitmek istemedigini çünkü arkadaslarinin kendisiyle alay edeceklerini ya da verilen dersleri anlamayacagini ileri sürer.
Okul fobisinin tedavisi için;çocugun mümkün oldugu kadar çabuk ve tekrar okula devam edebilmesini saglamak gerekir. Okula gitmeme ne kadar uzarsa çocukta anne- babada
olusacak diger olumsuz psikolojik belirtiler artar. Çocugun tekrar okula baslayabilmesi için bedensel bir rahatsizliginin olmadigi çocuga, anneye ve babaya anlatilmalidir.
Anne-babanin çocuklarini okula göndermede kararli olmalari bu karari düzenli uygulamalari çok önemlidir.
Ayrica ögretmenlerin de bu tür problemlere daha duyarli, anlayisli ve yardimci yaklasimlari problemin çözümlenmesinde oldukça yararlidir.
Okul Fobisinin Olusmasini Engellemeye Yönelik Öneriler
• Çocugun okula gitmek istememesinin nedenlerini arastirin.
• Çocuga karsi tutumlarda asiri koruyucu ve esnek olunmamalidir.
• Çocugun bagimli oldugu ebeveyn yerine okula diger ebeveynin götürmesi saglanmali.
• Çocuk okulda oldugunda kaygilandigi her ne ise o konuda belli bir güven kazandirilmaya çalisilmalidir.
• Okula gitmedigi için çocugu suçlamaktan kaçinin.
• Okula gitme konusunda aile üyelerinin kararli ve israrli olmasi gerekir.
• Çocugun okula gitmek istememesinde gerçekte organik kökenli bir rahatsizlik olup olmamasina dikkat edin.
• Okul ortami çocuk için okul fobisi olusturuyorsa o zaman ögretmen sinif içi etkinliklerini çocuklarin düzeyine uygun ve zevkli olmasina dikkat etmelidir.
• Ögretmen çocugun sinif içinde mutlu olabilmesi ve sinif ortamina katiliminin saglanmasi için destek olmalidir.
• Ögretmen çocuga karsi anlayisli olmali ve zorlayici tutumlardan kaçinmalidir. Ögretmen çocugu okula biraz alistirdiktan sonra ona görevler vererek önemini ve islevini vurgular
Her seyden önce bu tür problemler yasandiginda ilk elden rehberlik yardiminin alinmasi ihmal edilmemelidir.

Uzman Psikolojik Danisman Abdulkerim ISIK
Rehberlik ve Arastirma Merkezi Müdürü